Khi điện áp ba pha không còn cân bằng, phụ tải vẫn chạy thì có đáng lo?

Có một hiện tượng khá dễ bị bỏ qua trong vận hành lưới trung thế: phụ tải vẫn đang chạy, không có sự cố rõ ràng, nhưng điện áp giữa các pha bắt đầu lệch nhau. Nhìn từ phòng điều khiển, hệ thống dường như vẫn bình thường. Nhưng về mặt kỹ thuật, đây có thể là dấu hiệu cho thấy trạng thái vận hành của lưới đã không còn cân bằng.

Trong hệ thống ba pha, điện áp giữa các pha được kỳ vọng duy trì trong trạng thái phù hợp với cấu hình thiết kế. Khi xuất hiện sự lệch pha hoặc mất cân bằng, dòng điện của các pha cũng có thể thay đổi tương ứng. Đặc biệt với các phụ tải ba pha, tình trạng này cần được quan tâm vì thiết bị không chỉ chịu tác động bởi giá trị điện áp danh định mà còn bởi sự không đồng đều giữa các pha.

Điều đáng nói là mất cân bằng không nhất thiết làm thiết bị dừng ngay lập tức. Một số phụ tải vẫn tiếp tục vận hành, khiến người vận hành dễ bỏ qua hiện tượng. Nhưng nếu trạng thái bất thường kéo dài, việc thiết bị phải làm việc trong điều kiện không tối ưu có thể trở thành vấn đề về độ tin cậy và tuổi thọ. Vì vậy, “vẫn chạy” không đồng nghĩa với “đang vận hành tốt”.

Khi kiểm tra một hệ thống trung thế, kỹ sư nên nhìn đồng thời điện áp, dòng điện từng pha, trạng thái phụ tải và lịch sử vận hành thay vì chỉ kiểm tra một giá trị tổng. Việc ghi nhận sự kiện và thông số từ thiết bị đóng cắt cũng giúp quá trình phân tích có cơ sở hơn. Recloser ATELEC có bộ điều khiển tích hợp, hỗ trợ giám sát và ghi nhận sự kiện phục vụ vận hành.

Ở các nhánh, LBS ATELEC có thể đảm nhiệm vai trò đóng/cắt dưới tải và phân đoạn lưới, hỗ trợ kỹ sư cô lập khu vực cần kiểm tra hoặc bảo trì mà không nhất thiết phải thao tác toàn tuyến.

Vì vậy, khi một hệ thống trung thế “vẫn chạy bình thường”, câu hỏi kỹ thuật nên đặt ra là: “Điện áp ba pha có thực sự đang cân bằng không?” Phát hiện sớm những thay đổi nhỏ trong trạng thái điện chính là cách giúp hệ thống tránh phải xử lý những vấn đề lớn hơn về sau.